Gümüşteki düşüşün arkında iki temel baskı var: güçlenen dolar endeksi ve yükselen VIX. Gümüş, altının aksine hem yatırım hem sanayi metali kimliği taşıdığından risk iştahının azaldığı dönemlerde çift yönlü satış baskısına maruz kalıyor. Dolar güçlenince dolar cinsinden fiyatlanan gümüşe olan talep otomatik olarak zayıflıyor.
Küresel piyasalarda risk iştahının zayıfladığı bir seansta ham petrol (USOIL) 102,84 dolar ile yüzde 1,67 yükseldi. Dolar endeksi (DXY) 99,302 ile yüzde 0,03 artarken dolar-TL paritesi 45,5795 seviyesinde yüzde 0,28 ile günü pozitif kapattı. Gram altın (XAUTRYG) 6.641,57 TL ile yüzde 0,04 ile yatay seyretti.
Volatilite endeksi VIX, yüzde 6,78 yükselişle 18,42 seviyesine ulaştı (VIX’in yükselmesi piyasalarda korku ve belirsizliğin arttığına işaret eder). Bu tablo global hisse senetleri üzerindeki baskıyı açıklar nitelikte.
BİST 100 endeksi 14.367,60 puanla yüzde 1,89 geriledi; halka arz endeksi XHARZ ise 307.110,45 puanla yüzde 0,38 değer kaybetti. Dow Jones 49.530,94 puanda yüzde 1,07 düşüşle kapandı.
Gümüş tarafında baskı belirgin biçimde hissedildi: gram gümüş (XAGTRYG) 109,83 TL ile yüzde 1,05, gümüş ons grafiği (XAGUSD) ise 74,9869 dolar ile yüzde 1,33 geriledi. Ons altın (XAUUSD) 4.532,68 dolarla yüzde 0,18 düştü.
Kripto tarafında Bitcoin 76.888,71 dolarla yüzde 0,71, XRP 1,3883 dolarla yüzde 0,91, Ethereum 2.118,23 dolarla yüzde 0,39 değer yitirdi.
Grafik TradingView’den
Tüpraş hisse yorumlarına bakarsak genel görünüm olumlu. Fiyat, Fibonacci pivot seviyesi olan 263,57 TL’nin altında sıkışmış durumda; Ichimoku baz çizgisi 259,85 TL de anlık toparlanma denemelerini frenliyor (Destek Altında Kapanış / Ichimoku Baskısı).
Stokastik %K 14,4 ve Williams %R -71,2 ile aşırı satım bölgesinde. Momentum -12,5 ile negatif kalmayı sürdürüyor; bu durum alıcıların henüz inisiyatif alamadığına işaret ediyor (Aşırı Satım / Zayıf Momentum).
Günlük hacim yüzde 37 artarken fiyat yalnızca 1,97 yükseldi; hacim ve fiyat arasındaki bu uyumsuzluk temkinli okunmalı (Hacim-Fiyat Uyumsuzluğu). Belirleyici bir dönüş formasyonu henüz oluşmadı.
Temel tablo daha sağlam: 76,5 milyar TL net nakit pozisyonu, yüzde 9,65 temettü verimi ve yıllık yüzde 61 net kâr büyümesi öne çıkıyor. Ancak çeyreksel net kâr yüzde 51,8 geriledi; bu baskı kısa vadeli çoklu satışları açıklıyor.
Teknik destek seviyeleri 252 TL ve 245 TL olarak izleniyor; 263,57 TL ve 270 TL ise kısa vadeli direnç noktaları olarak öne çıkıyor.
Sonuç itibariyle, altın-gümüş oranı şu an 60,4 seviyesinde, bu oran tarihsel ortalamaların (80 üzeri) oldukça altında ve gümüşün altına kıyasla görece ucuz durduğuna işaret ediyor. 2019-2020 döneminde oran 120’ye kadar çıkmıştı. Sanayi talebinde güneş paneli ve elektronik sektörlerinden gelen yapısal talep gümüşü orta vadede desteklese de kısa vadede global büyüme endişeleri bu desteği zayıflatıyor.
Okan Özdemir