Türkiye Ekonomisinin Bugünü

Türkiye ekonomisinin bugünkü durumunu anlamak için beş başlıkta değerlendirmelerde bulunacağım. Bunlar; Döviz kuru, Faiz oranları, Enflasyon oranı, İşsizlik oranı ve CDS Primi’dir. Bu başlıkları seçmemdeki sebep, bir ekonominin öncü göstergelerinden olmalarıdır. Başlıkları incelerken ideal düzeyleri ve dünya ekonomilerindeki durumu da ele alacağım. Açık ve anlaşılır bir şekilde Türkiye ekonomisinin bugününü anlatmaya çalışacağım.

1- Enflasyon Oranı

İdeal enflasyon oranı olarak % 2-3 aralığı kabul edilir. Türkiye ekonomisinin bugünkü enflasyon oranı TÜİK verilerine göre Şubat 2021’de yüzde 0,91 artarken, yıllık bazda yüzde 15,61 oldu. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, enflasyon ortalaması dünyada yüzde 2,8, Türkiye’nin de yer aldığı gelişen ülkelerde yüzde 4,8, gelişmiş ülkelerde ise yüzde 0,9’tur.

2- İşsizlik Oranı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2020’nin Kasım ayında ülkedeki işsizlik oranının yüzde 12,9, genç nüfusta işsizlik oranının da yüzde 25,4 olduğunu açıkladı. Avrupa İstatistik Ofisi’ne (Eurostat) göre haziran ayında, küresel ekonomi üzerinde derin etkilere neden olan salgın nedeniyle Avrupa Birliği’nde genel işsizlik oranı yüzde 7,2 olurken 25 yaş altı grubunda bu oran yüzde 17’ye kadar çıktı.

3- Temerrüt Risk Primi (CDS Primi)

22 Mart’ta yaşanan kur krizi ile Türkiye’nin kredi risk primi ciddi oranda yükseldi. Türkiye’de yaşanan ekonomik dalgalanma ile (Credit Default Swap/CDS) 156 baz puan yükseldi. Böylece Türkiye’nin risk primi 466 baz puana çıktı.  CDS primi 300’ün üzerinde olan ekonomiler aşırı kırılgan ekonomiler olarak kabul ediliyor.

4- Döviz Kuru

Döviz kurunda son yıllarda yaşanan dalgalanmalar ve artışlar beraberinde pek çok soruna yol açtı. Aşağıdaki tabloda dolar/tl kurundaki son beş yıllık değişiklik görülmektedir:

Nisan 2016 tarihinden itibaren dolar/tl kurunda sürekli artış yaşanmış ve böylece TL her geçen gün değer kaybetmiştir. Döviz kurlarını kontrol altına almak için son bir yıldır uygulanan faiz artışlarına da bir bakalım.

5- Faiz Oranları

Türkiye ekonomisinin en büyük problemlerinden görülen(!) ve pek çok problemin sebebi olduğu iddia edilen(!) faiz oranlarının 2002 yılından bu yana değişimi tablodadır.

Tarih  Borç Alma Faizi(%) Borç Verme Faizi(%)
20.02.2002 57 62
25.04.2003 41 48
5.02.2004 24 29
2.01.2006 13,5 16,5
14.09.2007 17,25 22,25
18.01.2008 15,5 19,5
16.01.2009 13 15,5
17.09.2010 6,25 8,75
5.08.2011 5 9
22.02.2012 5 11,5
23.01.2013 4,75 8,75
29.01.2014 8 12
25.02.2015 7,25 10,75
25.03.2016 7,25 10,5
25.01.2017 7,25 9,25
1.06.2018 15 16,5
21.09.2018 22,5 25,5
26.07.2019 18,25 21,25
17.01.2020 9,75 12,75

Sonuç olarak şunları ifade etmek gerekir, günümüz Türkiye ekonomisinin pek çok öncü göstergeleri gelecek adına olumlu sinyaller vermemektedir. Yukarıda ele aldığım başlıklarda görüleceği üzere, bir ekonomiyi güçlü veya zayıf kılan parametrelerde Türkiye ekonomisi maalesef kötü durumdadır. Yapılan veya yapılmaya çalışılan reformlar acilen hayata geçirilmeli ve ekonomideki kan kaybı durdurulmalıdır. Geç kalınan her gün kayıp artmakta, açık büyümektedir. Bunlar benim naçizane görüşlerimdir, tabi ki ekonomiyi yönetenler durumu çok daha iyi görüyor ve biliyordur.

İsmail CEBECİ
Bağımsız Denetçi Yardımcısı
E-mail: cbcisml@gmail.com

Google Play'den ücretsiz indirin
SİZ DE BİNLERCE YATIRIMCI GİBİ PARA & BORSA MOBİL UYGULAMASINI ÜCRETSİZ İNDİREREK GÜNCEL PİYASA YORUMLARINA ULAŞMAK İÇİN HEMEN BURAYA TIKLAYIN