T+2 takas, satışın ardından paranızı iki gün boyunca cam arkasında tutuyor; görebilirsiniz ama dokunamazsınız. T+1, bu camı bir gün erken kırar. Piyasa hızlandığında bir günlük fark, bazen tek gerçek fırsata eşit olur. Sermaye atıl kalmayı sevmez; bir gün erken serbest kalan para, bir gün erken başka yerde çalışıyor demektir.
İki günlük takas penceresi, iki tarafın anlaştığı ama işin henüz kapanmadığı askıda bir sözleşmeye benziyor. Bu sürede piyasalar savrulabilir, karşı tarafın dengesi bozulabilir, zincirleme etkiler birikebilir. T+1, bu belirsizlik penceresini yarıya indirir. Daha az bekleme, daha az karşı taraf riski, daha az başarısız takas. Domino taşları her zaman ilk taşın düşmesiyle devrilir; T+1 o ilk taşı küçültür.
Küresel ve yerel borsalarda bugün yükseliş hâkim. BİST 100 endeksi 14.487,71 puana yükselerek günlük %0,29 artış kaydetti; halka arz endeksi XHARZ ise 358.474,67 puan seviyesinde %0,69 artışla borsanın en güçlü yükselen endeksleri arasına girdi. Atlantik ötesinde Dow Jones Endüstri Ortalaması (DJI) 51.676,18 puanla %0,92 yükselişini sürdürürken, euro/dolar paritesi (EURUSD) 1,1604 düzeyinde %0,12 değer kazandı ve dolar/TL (USDTRY) 46,29 ile %0,04 artış gösterdi.
Emtia piyasalarında altın ve gümüş yükseliş trendini sürdürdü. Ons altın (XAUUSD) 4.341,94 dolara yükselerek %0,77 artış kaydetti; gram altın (XAUTRYG) da 6.462,44 TL seviyesinde aynı oranı paylaştı. Gümüş ons fiyatı (XAGUSD) 70,36 dolar seviyesinde %0,56 prim yaparken, gram gümüş (XAGTRYG) 104,63 TL ile %0,47 değer kazandı.
Kripto para piyasasında yatay ile hafif yükseliş arasında bir seyir yaşandı. Bitcoin (BTCUSD) 66.381,60 dolar seviyesinde %0,08 değer kazanırken, Ethereum yorumları nötr olarak seyrederken, ETHUSD 1.795,09 dolara yükselerek aynı oranı paylaştı. Meme coin segmentinde PEPE (PEPEUSDT) 0,00000296 dolarla %0,68 artışla kripto piyasasının günün en yüksek kazananı oldu.
Düşenler tarafında ham petrol (USOIL) günün en sert kaybını yaşayarak 78,19 dolar seviyesine geriledi ve %3,67 değer yitirdi. Dolar Endeksi (DXY) 99,59 seviyesinde %0,07 hafif kayıpla seyrederken, XRP (XRPUSD) 1,2367 dolarla %0,06 geriledi. Korku ve oynaklık göstergesi VIX ise 16,15 seviyesine inerek %0,37 düştü (VIX’in yükselmesi borsalarda risk iştahının azaldığını ve piyasa paniğinin arttığını gösterir).
Grafik TradingView’den
TUPRS hissesi ve Tüpraş hisse yorumları son günlerde çok konuşuluyor: malum YZ ve enerji kıtlığı. Tüpraş (milli stratejik özel bir şirket), 4 saatlik grafikte 280 TL zirvesinden bu yana süregelen düşüş trendinde seyrediyor. Günlük teknik sinyal Sat, hareketli ortalamalar Güçlü Sat (Strong Sell) konumunda; alıcıların toparlanma girişimleri henüz karşılık bulmadı.
Son seanslarda fiyat kritik destek bölgelerini art arda kırarak aşağı ivme kazandı (Destek Altı Düşüş Kapanışı). Zirvelerde belirgin düşüş yutan mum yapıları (Düşüş Yutan Mum) gözlemlenirken Evasive ST göstergesi düşüş (Bear) yönlü konumunu koruyor.
RSI 37,60 ile aşırı satım eşiğine yaklaşırken Williams yüzde R eksi 99,61 ile bu bölgede bulunuyor (Aşırı Satım). Stokastik yüzde K 14,22 seviyesinde; kısa vadeli teknik sekme ihtimali gündemde, ancak momentum eksi bölgede seyriyor.
Ultimate Confluence göstergesi Zayıf kalite ve düşüş (Bear) yönlü sinyal veriyor; VWAP, CVD ve MTF göstergelerinin tamamı eksi konumda. 4 saatlik mumların büyük bölümü Ichimoku bulutu altında kapanarak baskıyı teyit ediyor (Bulut Altı Kapanış).
İlk destek 215 TL (grafik üzerinde açıkça işaretlenmiş), ikinci destek 200 ile 205 TL arasındaki kanal taban bölgesi. İlk direnç 255,75 TL (Ichimoku baz çizgisi 250,5 TL ile aynı kuşakta), ikinci direnç ise 264 ile 268 TL aralığındaki yoğun hacim bölgesi.
Temel tabloda görünüm teknikten oldukça farklı: F/K 13,48, PEG 0,16 ve yüzde 9,65 temettü getirisiyle hisse değer açısından cazip. Yıllık net kâr büyümesi yüzde 61, FAVÖK büyümesi yüzde 37 ve net nakit pozisyonu; temel kuvvet teknik baskıyla açıkça çelişiyor.
Sonuç itibariyle, küresel sermaye artık sınır tanımıyor ve hangi kapının daha hızlı açıldığını iyi biliyor. ABD Mayıs 2024’te T+1’e geçti, Avrupa 2027’yi hedefliyor, kripto piyasaları zaten anlık takas yapıyor. Bu yarışta T+2 ile kalmak, herkesin ışık hızında mesaj attığı bir çağda telgraf çekmek gibi görünüyor. BİST’in T+1 geçişi salt teknik bir güncelleme değil; uluslararası yatırımcılara “biz hazırız” mesajı taşıyan yapısal bir sinyal. SpaceX birçok ülkeden sermayeleri topladı kendine, biz de böyle uzaktan bakıyoruz. Uluslararası bireysel yatırımcıyı da BİST’e kolaylıkla çekmeliyiz. Zengin arap ülkelerinde kolay işlem yapılabilen aracı kurumlar açarak onları da Borsa İstanbul’a çekmeliyiz. Küresel bir borsa olmak zorundayız. Ya Allah (Celle Celalühü) ya Bismillah!
Okan Özdemir