Politika Faizi Nedir?

Genel Anlamda Faiz ve Politika Faizi Nedir?

Faiz, ekonomi biliminde iki anlamda kullanılmaktadır. Birinci anlamda faiz, bir borç anlaşmasının satışı sonucu elde edilen gelir oranıdır. İkinci anlamda ise üretim amaçlı girdi olarak kullanılan sermayenin gelir oranıdır. Bu iki anlam iktisadi açıdan birbirlerinden farklı değillerdir ve iktisatçılar tarafından faiz olarak nitelendirilirler.

Politika faizi ise en basit tabirle Merkez Bankaları tarafından belirlenen, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır. Merkez Bankaları bu faiz oranı üzerinden bankaların repo taleplerini karşılar. Bankalar ellerindeki tahvil ve bonoları teminat verip Merkez Bankalarından para alarak repo yaparlar. Böylece kendilerine fon oluşturmuş olurlar. En kaba tabirle “Faiz paranın fiyatıdır” diyebiliriz. (Politika faizi, yıl içinde genellikle aylık periyotlarda Para Politikası Kurulu toplantılarında açıklanır.)

Para piyasaları diğer piyasalardan farklı değildir. Merkez bankaları açısından da, para piyasalarında ya para miktarını ya da paranın fiyatı olan faiz oranını kontrol etmek mümkündür. Merkez bankaları para arzını değil de, faiz oranını kontrol etmek istediğinde, uygulanan politikaya faiz politikası denir.

Para politikası para arzı, kısa vadeli faiz oranları veya kurlar gibi enflasyon üzerinde belirleyici olan değişkenlerin kontrolüne dayanır.

Para politikasına, genellikle, “genişletici” ya da “daraltıcı” para politikası kavramlarıyla atıfta bulunulur. Genişletici para politikası, ekonomideki toplam para arzının artırılması anlamına gelirken, daraltıcı para politikası, genişletici para politikasının tersine, ekonomideki toplam para arzının azaltılması anlamına gelmektedir. Genişletici para politikası genellikle, ekonomideki durgunluk (resesyon) dönemlerinde ortaya çıkan işsizliği (para arzının artması sonucunda artan para miktarının, “paranın fiyatı” olan faizi düşüreceği varsayımından hareketle) yenmek amacıyla uygulanırken; daraltıcı para politikası, enflasyon oranını (para arzındaki azalışın, paranın fiyatı olan faizleri yükselteceği, yükselen faizinse insanların marjinal tüketim eğilimini azaltıp, marjinal tasarruf eğilimini artıracağı varsayımından hareketle) düşürmek amacıyla uygulanmaktadır.

Bu bağlamda bir ülkenin merkez bankasının politika faizini artırması yani paranın fiyatını artırması o ülkenin para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değerinin artması anlamına gelirken; politika faizini düşürmesi yani paranın fiyatını düşürmesi o ülkenin para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değerinin düşmesi anlamına gelir.

Tera Menkul Blog

Finkafe'de Paylaş

4 Comments on “Politika Faizi Nedir?”

  1. Politika faizinin arttırılmasının bir sonucu TL nin diğer para birimlerine göre değerinin artması anlamına geliyor.bu okumlu sonuç.peki olumsuz sonuçları nelerdir?mesela banka kredilerinde faizlerin yükselmesine neden olur mu?

    1. Elbette yükselir. Ancak olumlu mu olumsuz mu duruma göre değişebilir. Halk kendi için olumsuz olduğunu düşünebilir ancak eğitim seviyesi düşük toplumlarda bilinçli harcama olmadığı için israf üst seviyede. Haliyle kredi faizleri yükselince halkın israfı da azalacak. Borcu borçla kapatamayınca insanlar üretmek ve çalışmak zorunda kalacaklar.

      Diğer yandan bakacak olursak; yurt dışındaki yabancı yatırım ülke içindeki yüksek faizi görünce parasını getirecek. Dışarıdan gelen para ülke ekonomisi için çok önemlidir. Dışarıdan gelen para direkt olarak Türk Lirası’na değer kazandıracaktır. Bunun oluşması için faizlerin yükselmesi ne yazık ki yetmiyor. Ülkedeki kuvvetler ayrılığı da sağlam olmalı. Adalet olmazsa yabancı yatırımcı parasını getirecek güvenli liman bulamaz.

  2. tlnin değeri artıyor ama bu seferde değeri arttığı için bankalara maliyeti yüksek oluyor.Doalyısıyla bankalar parayı daha yüksek faizle kredilendirme yapıyor.Bu bir çok sektörü etkiliyor…Faiz düşürsen dolar yükseliyor yine maliyetler yükseliyor.

    1. –DOLARA ULAŞMAK İÇİN DIŞARIYA MAL SATMAN LAZIM. ÜRETMESEN MAL SATAMASIN.
      TÜRK LİRASİ İLE DOLAR(MAL OLUYOR) ALIRSAN – KARŞİ TARAF FİYAT YUKSELDİKÇE SANA DAHA ÇOK DOLAR SATIYOR-SATABİLİR.
      –BUDA DOLARA ULAŞMAK İÇİN TL MİKTARİNİ DEVAMLI SÜREKLI ARTIRARAK DOLARIN FİYATİ ARTMİŞ OLUYOR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir