Buğday piyasası: dalgalanmalar zemini yormaya devam ediyor
Buğday gibi bazı piyasalar gelişmeleri rasyonel olmayan şekilde fiyatlamaktadır. Gerçek ekonominin içinde, gerçek dışı hareketler görebilmekteyiz. Bu varsayım, “yıkılmaz” şekilde kabullenilince, sürpriz dalgalanmalar normalleştirilebilmektedir. Normalleşmeyi, farklı bakış açısında tespit etmek mümkündür.
Bu yılın dibine göre %20 altında getiri göstermiş olması, reel kazancı sağladığını kanıtlasa da ekonomi fiyatlaması da faktördür. Farklı parametrelerin birleşimi hareket olarak görebileceğimiz buğday piyasası davranışı aynı varsayımımızla gözlenebilir. Geçmiş hafızası geleceği belirler veya gölge karakter hafızayla güçlenir ve baskın hale gelir. Zaman faktörü burada devreye girer. Yani takvimde ilerleyen hareketler, dalgalanmalar; değişen yapı için fikir vermektedir.
Yeni dipler: gölge için hafıza deposu
Buğday piyasası son 2 yılda diplerle ilerleyerek bugüne geldi: her yeni dip, bir öncekinin de altındaydı. Bu şekilde 44 dip görülürken, en derin olan dibe göre ~%19 yükseliş gösterdi. Son 52 haftada ise 37 dip görüldü ve sonuncusuna göre ~%19 getiri sağladı. İki dönemi kıyaslayınca görülen tablo: 52 haftayı aşan enerji birikimi (yükselişlerin kesilmesi, diplerin artması) olabildiği için reel getiri (dönemsel risksiz faiz üstünde) yüksek oluştu. Elbette pek çok faktörün birleşimi olan durumu ayrıştırarak tespit edebiliriz. Her biri, model bazlı yaklaşımla derinleştirilerek incelenebilir.
| Temel öğeler | Etki alanı |
| Fiyat trendleri | Trend büyüklüğü, diğer piyasalara bulaşma etkisi üretir |
| Teknik göstergeler | Klasik göstergelerle, hareketli ortalama ilişkilerini inceler |
| Hava koşulları | Kıtasal kuru bölgeler, sınırlı yağışlar, üretim kayıpları |
| Arz faktörleri | İhracat dengeleri, arz sıkışmaları, üretim faktörlerinin bozunumu |
| Talep faktörleri | Alternatif kullanım alanlarındaki artış |
| Ekonomik baskı | Enerji maliyetlerindeki artışın ekonomide yavaşlatıcı rolü |
| Global üretim | Bölgesel hava durumu çaprazlarının yıkıcı/onarımcı rolü |
| İthalat/ihracat
Kur etkisi |
Tarife etkileri ticaret rekorları, kontrat stratejileri
Dolar endeksinin (DXY) baskı belirleyiciliği, korunma (hedge) stratejileri |
| Kısa pozisyonlar
Kuraklık
|
Açılan pozisyonların, dalgalanma ticareti sonucu kapatılması. Rotasyon.
Kaygı faktörü yüksek: yıkıcılığını minimize edecek optimizasyon stratejisi |
Tablo daha da zenginleştirilebilir ama kritik düzeyde bakış için burada keserek yeterli görebiliriz.
Bilgi yükü bozucu etkisi
Giderek daha fazla haber yükü altında “ezilirken” anlamakta zorlanıyor olabiliriz. Genel olarak, bir an önce tepki vermek isteği, sürecin esasını görmeyi engelleyebilmektedir. Etki yönü fark edilse bile, yanlış yönde tepki verilmiş olması toparlanmayı zorlaştırmaktadır. Sağlıklı beslenme koşulları benzeri zihinsel aktiviteler için de geçerlidir. Bugün sindirdiğimiz bilginin, haberin, gelecekte hiçbir anlamı kalmayabilir.
Model bakışıyla gidersek: sindirmemiz gereken “sağlıklı” bilgiyi anlamanın yolu da “hazırlanma” şekli üzerinden anlaşılabilir. Finansal varlık fiyatlamasının bir anda sürprize (!) dönüşmesi gibi, haber şokları da bir gelişim süreci sonucu ortaya çıkmaktadır.
Son Durum: Büyük resmin neresindeyiz?
Göstergelerin dağılımı üzerinden gidersek: halen sağlam olmayan zeminde hareketli ortalamalara tepki verdiğini görmekteyiz.