Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu / 2018

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” 2018 yılı araştırmasında üretimden satış büyüklüğüne göre en büyük kuruluş 413,7 milyon TL ile Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil oldu.

İSO, “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2018 yılı sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, İSO İkinci 500 şirketleri, 2017 yılının ardından 2018 yılında da üretimden net satışlarda yüksek bir performans sergiledi.

Bir yönüyle Türkiye’nin KOBİ ölçeğindeki şirketlerinin röntgenini ortaya koyan İSO İkinci 500, 2018 yılında üretimden net satışlarını yüzde 27,8 gibi oldukça güçlü bir artışla 107,6 milyar TL’den 137,5 milyar TL’ye yükselti. Bu artış 2017 yılında da yüzde 30,9 gibi oldukça yüksek bir oranda gerçekleşmişti.

2018 yılı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasında üretimden satış büyüklüğüne göre en büyük kuruluş 413,7 milyon TL ile Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil oldu. Bu kuruluş 2017 yılında İSO İkinci500’de 63. sırada iken, 2018 yılında ilk sıraya yükselme başarısı gösterdi.

İkinci sırada 412,4 milyon TL ile ORMA Orman Mahsulleri yer aldı. ORMA Orman Mahsulleri, 2017 yılında İSO İkinci 500 sıralamasında 13. sırada yer almıştı. Araştırmanın üçüncüsü ise 411,6 milyon TL’lik üretimden satışları ile Erişler Yem oldu. Bu kuruluş, 2017 yılında İSO İkinci 500’de 43. sırada yer almıştı.

2017 yılında, 309,4 milyon TL ile 145,2 milyon TL arasında üretimden net satış yapan şirketlerin girebildiği İSO İkinci 500’ün 2018 sıralamasında bu bant 413,7 milyon TL ile 177,8 milyon TL arasında oluştu.

– İhracat yapan firma sayısı artış eğiliminde

İSO İkinci 500 kapsamındaki olumlu gelişmelerden biri de ihracat yapan firma sayısındaki artış eğilimi oldu. Çalışmanın yapıldığı ilk yıl olan 1997’de ihracat yapan firma sayısı 407 iken, 2018’e gelindiğinde bu sayının 451’e yükseldiği görülüyor. Bu da İSO 500’de olduğu gibi İSO İkinci 500’de de yer almak için ihracat yapmak önemli bir kriter olduğu görülüyor.

İSO İkinci 500’ün bu yıl dikkat çeken ve gelecek adına katma değeri yüksek, nitelikli ve teknoloji odaklı üretim adına umut veren sonuçlarından biri Ar-Ge yapan şirket sayısındaki istikrarlı artışın devam etmesi oldu.

Ar-Ge yapıyor olmak, neredeyse ilk 1000 şirket arasına girmenin önemli kriterlerinden biri haline gelmiş bulunuyor. İSO İkinci 500 şirketleri içinde Ar-Ge yapanların sayısı bir önceki yıla göre 30 şirket artarak 188’den 218’e yükseldi. Bu sayı 2012 yılında 151 olarak gerçekleşmişti. İSO 500’deki Ar-Ge yapan şirketlerin sayısı da 2018 yılında kayıtlara 276 şirket olarak geçmişti.

– İSO İkinci 500 ve Temel Göstergeler

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının 2018 yılı sonuçlarına bakıldığında birçok göstergede İSO 500 ile benzerlikler dikkati çekiyor. Özellikle finansal göstergelerde bu benzerlik belirginleşiyor. İSO İkinci 500 şirketleri de, tıpkı İSO 500 şirketleri gibi esas faaliyetlerinden kazandıklarını, finansman gideri olarak kaybediyorlar.

İSO İkinci 500’ün görece olumlu mali göstergelerine örnek olarak, borç/özkaynak dağılımında, önceki yıla göre daha dengeli bir görüntünün ortaya çıkması gösterilebilir. 2017 yılında yüzde 66,2 borç, yüzde 33,8 özkaynak olarak gerçekleşen borç/özkaynak ilişkisinde borçların payı 2018’de 62,4’e gerilerken özkaynakların payı yüzde 37,6’ya çıktı.

Borçlanma panoramasına bakıldığında, İSO İkinci 500’de özellikle kısa vadeye bir geçiş olduğu dikkati çekiyor. Bu durumun İkinci 500 şirketlerinin uzun vadeli borçlanma kabiliyetlerinin daha düşük olmasından kaynaklandığı söylenebilir.

– FAVÖK’te 2018’de de sıçrama yaşandı

İSO İkinci 500’ün yıllara göre üretimden satışlar performansına bakıldığında, 2012-2016 döneminde görülen zayıf büyümenin, 2017 yılında yerini reel büyümeye bıraktığı görülüyor. Üretimden satışlarda 2018 yılında da reel büyüme eğilimi devam etmekle birlikte, artış oranı bir önceki yılın altında kaldı. 2017 yılında yüzde 17 olan üretimden satışlardaki reel büyüme, 2018 yılında yüzde 6,2’ye geriledi.

2018 yılında İSO İkinci 500’ün faaliyet karı oranı yüzde 12,1 olarak gerçekleşti. Böylece 2017 yılında yüzde 10,3 olan orana göre faaliyet karlılığında 1,8 puan iyileşme yaşandı. Toplam faaliyet karı büyüklüğü ise yüzde 51,7 gibi yüksek bir oranda artarak, 2017 yılında 12,5 milyar TL iken 2018 yılında 19 milyar TL’ye yükseldi.

İSO İkinci 500’ün faiz, amortisman ve vergi öncesi karında (FAVÖK) 2017 yılının ardından, 2018 yılında da sıçrama yaşanması dikkati çekti. 2017 yılında 16,6 milyar TL olan FAVÖK, 2018 yılında yüzde 39,8 oranında artarak 23,2 milyar TL’ye yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kardaki reel artış, yüzde 16,2 ile yüksek gerçekleşti.

Vergi öncesi kar ve zarar toplamı ise 2017 yılında 7,4 milyar TL iken, 2018 yılında yüzde 21,5 oranında artarak 9 milyar TL’ye yaklaştı. Aynı yılda vergi öncesi kar ve zarar toplamındaki reel artış yüzde 1 oldu.

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” 2018 yılı araştırmasına göre, 393 şirket kar, 107 şirket zarar etti.

İSO, “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2018 yılı sonuçlarını açıkladı.

Araştırmaya göre, geçen yıl İSO İkinci 500’de kar eden kuruluş sayısı 393’e çıkarken, zarar eden kuruluş sayısı 107 oldu. 2017 yılında İSO İkinci 500’de kar eden kuruluş sayısı 434, zarar eden kuruluş sayısı 66 olmuştu.

Sanayicilerin son yıllarda makul bir çözüm bulunmasını istedikleri konulardan biri olan KDV alacakları, İSO İkinci 500 şirketleri için de ciddi bir sorun olmayı sürdürüyor. 2018 yılında İSO 500’ün devreden KDV’si bir önceki yıla göre yüzde 35,6 artarak 9,7 milyar TL’ye yükselmişti. Bu yük İkinci 500’de için de devam etmekle birlikte artış hızı geçmiş yıllara göre yavaşlamış görünüyor. İSO İkinci 500’ün devreden KDV’si, 2018 yılında yüzde 0,4 gibi sınırlı bir artışla 1,7 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.

İSO İkinci 500 şirketlerinin teknoloji yoğunluklarına göre oluşturulan katma değer dağılımına bakıldığında, 2018 yılında oluşturulan katma değer itibarıyla en yüksek payı yüzde 47,3 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler aldı. Düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı 1,1 puan yükseldi. Orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı ise 2018 yılında 1,8 puan arttı ve yüzde 29 oldu.

– Ar-Ge yapan firma sayısı 218’e ulaştı

Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı 2017’de yüzde 23,4 iken, geçen yıl yüzde 21,6’ya indi. 2017’de yüzde 3,1 olan yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise geçen yıl yüzde 2,1’e geriledi. Böylece orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin toplulaştırılmış payı, 2018 yılında 2,8 puan düşüşle yüzde 23,7’ye geriledi.

Bu sonuçlar, Türkiye’de sanayinin yüksek katma değerli ve yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlere dönüşüm ihtiyacının sürmekte olduğunu ortaya koyuyor.

Sanayi kesiminin rekabetçiliği için Ar-Ge hayati bir önem taşıyor. 2015 yılında Ar-Ge yapan firma sayısı 180 iken, 2016 yılında ekonomik şartlardaki bozulmaya bağlı olarak bu sayı 177 firmaya gerilemişti. 2017 yılında ise ekonomideki ve sanayideki koşulların iyileşmesi ile birlikte Ar-Ge yapan firma sayısı 188’e yükselmişti. 2018 yılında Ar-Ge yapan firma sayısında daha yüksek bir artış yaşandı ve sayı 218 firmaya ulaştı. İSO İkinci 500 içinden daha çok sayıda firmanın 2018 yılındaki zorlu koşullara rağmen Ar-Ge faaliyetlerine yönelmesi önemli bir sonuç olarak öne çıkıyor.

– Ar-Ge harcamaları yüzde 2,1 arttı

2018 yılında İSO İkinci 500’ün Ar-Ge harcamaları anket verileri ile 498,6 milyon TL’ye yükselmiş görünüyor. Bu rakam, 2017 yılında anket verileri ile ölçülen 488,5 milyon TL tutarındaki Ar-Ge harcamalarına göre sadece yüzde 2,1 artış anlamı taşıyor. Buna bağlı olarak 2018 yılında anket verileri ile toplanan Ar-Ge harcamalarının üretimden satışlara oranı 2017 yılında yüzde 0,45 iken, 2018 yılında yüzde 0,36’ya geriledi.

İSO İkinci 500’ün ihracat performansı geçen yıl önemli ölçüde ivme kaybetti. 2017 yılında yüzde 16,9 olan ihracat artışı, 2018 yılında sadece yüzde 0,7 olarak gerçekleşti. Böylece toplam ihracat büyüklüğü 9 milyar dolara yaklaştı. İhracattaki bu ivme kaybına rağmen İSO İkinci 500’ün toplam ihracatı 2 yıl üst üste artış gösterdi.

İSO İkinci 500 kapsamındaki sevindirici gelişmelerden biri de ihracat yapan firma sayısındaki artış eğilimi oldu. Çalışmanın yapıldığı ilk yıl olan 1997’de ihracat yapan firma sayısı 407 iken, 2018’e gelindiğinde bu sayı 451’e yükseldi.

– Listeye 97 yeni firma girdi

İSO İkinci 500 şirketlerinin listesine bakıldığında sıralamaya 97 yeni kuruluşun girdiği görüldü. Bunlardan 62’si 2017’deki İSO 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasının dışından sıralamaya girme başarısı gösteren şirketlerden oluştu. Geriye kalan 35 kuruluş ise 2017 yılında İSO 500 sıralamasında yer alırken, geçen yıl İSO İkinci 500 sıralamasına geriledi.

İSO İkinci 500’de yer alan ilk 50 sanayi kuruluşu ve üretimden satışları şöyle:
2018 2017 Kuruluşlar Üretimden 
satışlar (Net) (TL)
1 63 Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi A.Ş. 413.697.419
2 13 ORMA Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. A.Ş. 412.376.158
3 43 Erişler Yem San. ve Tic. A.Ş. 411.552.018
4 101 Balorman Orman Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. 410.367.083
5 Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. 409.383.535
6 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. 409.091.663
7 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 404.915.710
8 Tufan Endüstri Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. 404.592.636
9 12 Pilyem Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. 403.834.022
10 + Oyka Kağıt Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. 403.264.246
11 70 Magnesit A.Ş. 402.826.074
12 175 Hasparlak Çelik San. ve Tic. A.Ş. 401.119.502
13 62 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 400.291.122
14 176 Erdem Soft Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. 399.819.352
15 Ege Seramik San. ve Tic. A.Ş. 399.385.311
16
17 18 Ermaksan Makina San. ve Tic. A.Ş. 395.412.416
18 96 Kervan Gıda San. ve Tic. A.Ş. 394.385.622
19 50 Nemak İzmir Döküm Sanayi A.Ş. 393.832.198
20 178 Omnia Nişasta San. ve Tic. A.Ş. 393.372.551
21 Yakupoğlu Tekstil ve Deri San. Tic. A.Ş. 393.364.350
22 23 Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. A.Ş. 392.294.187
23 7 YÜNSA Yünlü San. ve Tic. A.Ş. 391.728.409
24 80 Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. 390.135.136
25 54 Demisaş Döküm Emaye Mamulleri Sanayi A.Ş. 389.083.419
26 272 Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. 388.825.779
27
28 205 Gemciler Güven Metal San. ve Tic. A.Ş. 388.475.166
29 84 Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. 387.990.705
30 333 DB Tarımsal Enerji San. ve Tic. A.Ş. 387.172.754
31 Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. 385.709.533
32 144 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 385.682.638
33 + Karizma Beşler Et-Gıda San. ve Tic. A.Ş. 385.643.271
34 145 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. 385.150.407
35 Trakya Yenişehir Cam Sanayii A.Ş. 384.859.803
36 Demir Export A.Ş. 383.320.226
37 + Kale Havacılık Sanayi A.Ş. 381.802.867
38 Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş. 381.613.095
39 76 BATIÇİM Batı Anadolu Çimento Sanayii A.Ş. 380.976.612
40 Erdem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 378.889.678
41 75 Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi A.Ş. (TÜLOMSAŞ) 378.376.190
42 Yurtbay Seramik San. ve Tic. A.Ş. 376.399.085
43 + Polisan Kimya Sanayii A.Ş. 376.383.096
44 71 Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil San. Tic. A.Ş. 376.354.839
45 130 Eskapet Pet Ürünleri Kimya Gıda Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. 376.082.107
46 159 Torun Bakır Alaşımları Metal San. ve Tic. A.Ş. 375.338.090
47 92 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. 374.807.153
48 203 Parsan Makina Parçaları Sanayii A.Ş. 373.305.734
49 89 Karbel Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. 373.284.119
50 120 Cam Merkezi San. ve Tic. A.Ş. 372.547.463

TÜM LİSTEYİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN

Bloomberg HT

SİZ DE BİNLERCE YATIRIMCI GİBİ PARA & BORSA MOBİL UYGULAMASINI ÜCRETSİZ İNDİREREK GÜNCEL PİYASA YORUMLARINA ULAŞMAK İÇİN HEMEN BURAYA TIKLAYIN
Google Play'den ücretsiz indirin