ABD Başkanı Donald Trump, iki gün süren Çin ziyaretini tamamladı. Trump, Pekin Uluslararası Havalimanı’nda düzenlenen resmi törenle Air Force One uçağına binerek, Pekin’den ayrıldı. Trump, Şi Cinping İle Pekin’de Neler Konuştu? Çin, ABD’ye İran İçin Ne Söyledi?
Donald Trump’ın iki günlük Pekin ziyareti, ABD-Çin ilişkilerinde yeni bir dönemece işaret ediyor. Ancak resmi kaynaklardan, Şi Cinping ile yapılan görüşmelerin tam içeriği ve İran konusundaki spesifik mesajlar kamuoyuyla paylaşılmadı. Bilinen ise; teknoloji devlerinin CEO’ları dahil ABD iş dünyasının üst düzey temsilcilerinin bu ziyarete eşlik etmesiydi.
Ziyaretin Şifreleri: Gözler Ticaret ve Teknolojide
Meta, Apple, Tesla ve diğer devlerin CEO’ları Trump’a eşlik etti: 13 Mayıs 2026 tarihli habere göre; Meta (Dina Powell McCormick), Apple (Tim Cook), Tesla/SpaceX (Elon Musk), Nvidia, Citi, Goldman Sachs ve daha birçok Amerikan şirketinin üst düzey yöneticileri, Trump’ın Çin ziyaretinde heyetteydi.
Neden önemli?
Bu düzeyde katılım, iki ülke arasındaki teknoloji ve yatırım ilişkilerinin pazarlık masasında olduğunu gösteriyor. ABD’nin Çin’e teknoloji ihracatı, yapay zeka, veri güvenliği ve tedarik zinciri gibi konuların masada olması muhtemel.
İran Dosyası: Çin’e Ne Mesajı Verildi?
İran konusunda değinen Trump, “İran konusunda Xi ile benzer düşünüyoruz. Bunun nasıl sona ermesini istediğimiz konusunda çok benzer düşünüyoruz. İran’ın nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını istiyoruz” dedi.
Ayrıca Trump, Fox News’e verdiği demeçte, Çin Devlet Başkanı Xi’nin Pekin’deki görüşmelerinde İran’a askeri teçhizat sağlamayacağına dair söz verdiğini ve çatışmayı sona erdirmeye yardımcı olmayı teklif ettiğini söyledi. Kaynak: HaberTürk
Fox News sunucusu Sean Hannity ile yaptığı röportajda Trump, Ortadoğu’da gerilimler devam ederken Çin’in İran ile ilişkisinin kapsamlı bir şekilde ele alındığını belirtti.
Trump, “Askeri teçhizat vermeyeceğini söyledi. Bu büyük bir açıklama” dedi.
Diplomasi Bahçesinde Sembolik Buluşma
Çay daveti, diplomatik ilişkilerde sıcak mesajların verildiği, sembolik önemi yüksek bir buluşma olarak öne çıktı. Beyaz Saray basın bilgi havuzuna göre, Xi Jinping Trump’ı kapıda karşılayıp, eski İmparatorluk Sarayı’nın yaz bahçesi Congnanhay’da birlikte yürüyüş yaptı. Konuklar, Çin’in geleneksel motifleriyle bezenmiş kemerlerden geçerek iç avludaki gül bahçesini gezdi.
Görüşmenin Perde Arkası: Ne Konuşuldu?
Resmi açıklamalarda, çay davetinin içeriği veya tartışılan başlıklar hakkında ayrıntı verilmedi. Ancak son dönemdeki haberler ve resmi programda öne çıkan konular; ticaret, teknoloji, yapay zekâ ve enerji başlıklarını gündeme taşıyor. Ziyarette ABD iş dünyasının dev isimlerinin de yer alması, iki ülke arasında ekonomik ilişkilerin güçlendirilme arzusunu yansıtıyor.
Çay davetleri Çin’de stratejik dostluk göstergesidir. Bu buluşmada da liderlerin, resmi müzakereler dışında daha samimi bir ortamda mesaj alışverişi yaptığı tahmin ediliyor. Trump’ın “Çin ile muhteşem ticaret anlaşmaları yaptık” açıklamasına rağmen, kamuoyuna yeni bir anlaşma duyurusu yapılmadı. Kulislerde iş dünyası ve teknoloji transferleriyle ilgili beklentiler öne çıkıyor.
Diplomatik Satranç: Satır Arası Notlar
- ABD, Çin ile teknoloji ve finans akışlarında daha fazla “şeffaflık” ve iş birliği talep edebilir
- Çin ise ABD’den özellikle yaptırımlar ve ticaret kısıtlamaları konusunda gevşeme isteyebilir
- İran konusunda ise ABD’nin Çin’den, İran’ın petrol gelirlerinin sınırlandırılması veya nükleer programının denetlenmesi yönünde daha kararlı bir tutum almasını beklediği yorumlanabilir
Sektörler Arası İş Birliği
- Pekin’deki toplantılarda özellikle teknoloji transferi, yapay zeka, enerji ve finans alanlarında temaslar yoğunlaştı.
- ABD heyetinde yer alan Meta ve diğer teknoloji devlerinin Çinli şirketlerle doğrudan yeni anlaşmalar yaptığına dair resmi açıklama yapılmadı.
- Çin’in ABD’ye İran konusunda ilettiği mesaj veya enerji anlaşmalarının detayları da kamuoyuna açıklanmış değ
Piyasa Ne Bekliyor?
ABD-Çin temasları, özellikle yapay zeka ve dijital ekonomi başlıklarında yeni iş birliği alanlarının doğmasına zemin hazırlayabilir. Ancak, şu an için sadece üst düzey temasların gerçekleştiği ve bunun ticari anlaşmalara dönüşüp dönüşmeyeceği henüz netleşmedi.
Sonuç: Görüşmelerin Arkasında Ne Var?
Ziyaretin ardından verilen mesajlar, ticari çıkarların ve uluslararası güvenliğin iç içe geçtiği bir “büyük pazarlık” havası taşıyor. Özellikle teknoloji liderlerinin katılımı, ABD’nin Çin’e sadece siyasi değil ekonomik ve teknolojik kartlarla da baskı uyguladığını gösteriyor. İran meselesinde ise, kamuoyuna açık bir “sert mesaj” paylaşılmasa da, perde arkasında enerji ve güvenlik ekseninde yoğun bir diplomasi yürütüldüğü açık.
Trump’ın Pekin ördeğine dair bir beyanı olmasa da, gündeminin daha çok ticari ve siyasi ilişkilerle dolu olduğunu söyleyebiliriz. Belki masada “Pekin Ördeği” vardı ama Trump’ın aklındakinin büyük ihtimalle anlaşmalar ve pazarlıklar olduğu kesin.
Elif Özsağlam