Air Force One uçağı Ankara’ya iner inmez ve Erdoğan tarafından bizzat karşılanmasının ardından, ABD Başkanı Türk lideri övgü dolu sözlerle karşılamaya başladı. Bu sıcak yaklaşım, zirve öncesi ve sonrasındaki basın açıklamalarında da sürdü. Sorunlu Türk-Amerikan ilişkilerinin geçmişi büyük ölçüde geride bıraktığı ve karşılıklı güvensizlik ile husumetin yerini bölgesel iş birliğinin aldığı artık kesin gibi görünüyor. Ancak ikili ilişkilerin önündeki en büyük engel olan meşhur CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda tablo hâlâ net değil.
Hakkını teslim etmek gerekir ki, Trump yönetimi bu konuda üzerine düşenden fazlasını yapıyor. Kongre’deki ciddi muhalefete ve Netanyahu’nun uyarılarına rağmen CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını değerlendirmesi bunun göstergesi. Ancak Türkiye’ye savaş uçağı motoru satışının yeniden başlatılması gibi tek taraflı kararların aksine, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması Türkiye’nin elindeki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemleri konusunda nihai bir çözüme bağlı. Bu aşamadan sonra top Ankara’nın sahasında.
CAATSA yaptırımlarının tamamen kaldırılabilmesi için neden Kongre’nin yeni bir yasa çıkarması gerektiğini düşündüğümü açıklamaya çalışayım. Hukuki süreç hem karmaşık hem de gri alanlar içerdiği için bu konuda başka kaynaklara başvurmak daha doğru olacaktır.
“Cumhuriyetçilerden hiçbir destek almayan, Temsilciler Meclisi üyesi Dina Titus öncülüğündeki 18 Demokrat milletvekili ve Kongre Helen Grubu’nun önde gelen üyeleri, Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri Steve Scalise ile Demokrat Lider Hakeem Jeffries’e çağrıda bulunarak, Trump yönetiminin Türkiye’yi yeniden F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı’na dahil etmesini engellemek amacıyla mevcut tüm yasama araçlarını kullanmaya hazır olmalarını istedi.
Mektupta ayrıca Trump yönetiminin Aralık 2020’de Türkiye Cumhuriyeti Savunma Sanayii Başkanlığı’na CAATSA yaptırımları uyguladığı ve Türkiye S-400 sistemine sahip olmaya devam ettiği için bu yaptırımların hâlâ yürürlükte olduğu hatırlatılıyor. FY2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) ise Türkiye artık S-400 sistemine sahip olmadığı, bir daha bu sistemi satın almayacağına dair güvence verdiği ve S-400 ile bağlantılı ilave teslimatlar ya da ABD askeri teknolojisini riske atabilecek başka sistemler edinmediğini teyit ettiği takdirde F-35 teslimatına izin verdiği vurgulanıyor.”
Daha basit ifadeyle söylemek gerekirse, Kongre’nin S-400 şartını kaldıracak yeni bir yasa çıkarması gerekiyor. Ancak bunun için gerekli çoğunluğun oluşup oluşmayacağı oldukça belirsiz.
Bu nedenle bana göre Erdoğan, CAATSA yaptırımlarından kurtulmanın gerçekçi bir yolunu açmak istiyorsa, S-400’lerden vazgeçme yönünde zor ve tarihi bir karar alması gerekecek.
S-400 engelini aşmanın birkaç yolu bulunuyor.
Yazının devamı için TIKLAYINIZ!