Sigorta endeksi: Gel-git piyasası
Sigorta endeksi üzerine sonbahar yazımızda yavaşlayan hareketlerden bahsetmiştik. Yavaşlamanın matematiğini anlamadan yorum yapmanın sonuçları temelden bozduğunu da gelişmeler üzerinden değerlendirebiliyoruz. Ortada net gelişme yok iken endeks, piyasa üstü hareketlerine başlayarak ekim 2025 içinde tempo kazanmaya başladı. Öyle ki, 2026 ilk günlerinde dahi piyasa üstü getiri hali korunur oldu. Son durumda tekrar sonbahar günleri gibi davranıyor olmasını sebeplendirmek için göstergelere bakmak faydalı olacaktır. Tekrar edilen bakış açısı, haberlerden bağımsız tespitlerde bulunmayı sağlamaktadır.
Ölçüm hafızası veya alışkanlıklar
Daha önce gördüğü yerleri unutmayan piyasa fiyatlandırmaları gibi, göstergeler için de benzer “hafıza” yaklaşımında bulunabiliriz. Hesaplamalara giren göstergeler veya oranlar tümüyle piyasa verilerinden türediği sürece, gelişmelerin açıklanabilirliği tutarlı ve yüksek olmaktadır. Hafızanın döngüsel davranması, gelecekti fiyat hareketlerinin de döngüsel kalmasına sebep olmaktadır. Bu da bizi asimetrik bakış açısına götürmektedir.
Piyasa üstü getiri: Son 1 yıl tesadüf değil
Son 1 yılda görülen, ana endeks veya piyasa üstü getirinin sebebini de doğal olarak, uzak geçmişte aramak gereklidir. Matematiksel hesabın gerektirdiği yönlendirme mecburi bu şekildedir. Farklı formül, farklı metrik, farklı sonuç getirmektedir. En iyileme (optimizasyon) için, üzerine çalışmalar eklenmelidir. Sigorta endeksi, son bir yılda ana endeks BIST100 altında kalarak, 20 puanlık görece kayıp göstermiştir. Ancak göstergelerin geçmişten gelen etkisiyle, son 6 ayda endekse benzer getiride ilerlemektedir. Bu yakınsamayı sağlayan faktör ise ekim 2025 hamlesidir.
Tüm Hikaye: Döngüsel gel-git
Fiyat hareketlerinden türeyen göstergeler veya oranlar (rasyo), bağımsız değerlendirilemezler. Aynı amaca hizmet ederler ve bunun için bakış açısı, çıkış noktası ayarlaması gereklidir. Bir tür gösterge, rasyo hafızası asimetrisi, yatırımcı fiyatlamalarındaki gel-git yoğun karar aşamasını şekillendirmektedir. Şekillenmiş aşamalar, yeni fırsat pencereleri üretmektedir. Bu yüzdendir ki, bazı durumlarda genel düşüşe direnç artarken, bazen de azalmaktadır. Aradaki sebep farkı gösterge hafızası kaynaklıdır.
Gösterge dili
Fiyatlamalardan türeyen gösterge, rasyo hafızası asimetrik bakınca da değerli sonuçlar veriyor. Bunu, türev büyüklüklerin en güçlü özelliği olarak da görebiliriz. Herhangi grafiği açıp, piyasa davranışını bu gözle okumak yeterli olabilir. Birkaç tespit sonrası fark edilecektir ki, bazı kurallar dizisine uygun “uyum” işlemektedir. Bunun ötesinde algoritmik çalışmaların derinliği gelmektedir.