BIST KOBİ Sanayi Endeksi (XKOBI) ve BIST100
Enflasyon-Deflasyon Döngüleri
Enflasyon ve deflasyon ifadeleri sözlük anlamıyla kullanılınca, şişme ve büzüşme, genişleme ve daralma ekseninde değerlendirilebilir. BIST Kobi ve BIST 100 arası ilişki de doygunluk ve açlık döngüleri üzerinden görülebilir. Terimler, aynı olayı farklı düzeyde basitleştirmek için kullanılabilir. Esas mesele de terimlere takla attırmak değil ama model kurarak sürdürülebilir bakış açısı kazanmaktadır. Yapay zeka araçları bile modeller üzerinden konuşulurken, kavramlara uzak kalmamak gerekir. Zincirleme düşünceyle doğru bakış açısı bulunacaktır.
Kaos ortamında model kurmak
Piyasalar kaosla dolu bir gün balon gibi şişer, ertesi gün patlar. Yine de bu kaos, akıllı yatırımcı için fırsat. Sektörel şemsiye gibi görünen KOBİ endeksi, BIST100’den daha geniş dalgalanmalar gösterir. Önceki kısımda belirttiğimiz, enflasyon (aşırı yükseliş) ve deflasyon (sert düşüş) döngüleri ile kendini yaşatır. Gözlemlerin sonuçlarına bakarsak, bu döngüler getirileri şekillendirir. Getiriye dayalı gelişen kaos ortamında gözlemsel ayarlama bu şekilde olabilir. Modellemeye giriş olarak da görülebilir.
Yine de basit tutalım: matematik modellerle kaosu kırılganlığa karşı korumalı hale çevirmek mümkün. Önceki ay yazılarımda bahsettiğim piyasa balonu döngüleri, pivot seviyeleri ve ETF (borsa yatırım fonu) stratejilerini harmanlayarak, endeksleri karşılaştırabiliriz. Kaos analiz zengini yapabilir. Bakış açısının derinliğine bağlı durumdur.
Enflasyon-Deflasyon Döngüleri ve Korelasyonlar
Piyasalar döngüsel: çok yıllık verileri kıyaslayınca XKOBI’de 28 enflasyon ayı (+%10 üstü yükseliş olarak tanımlı) var, BIST100’de sadece 7 olarak görünmektedir. Örneğin, XKOBI Temmuz 2023’te +%52 şişti – balon gibi! Yine de deflasyonlar sert: -%13 düşüşler görüyoruz. BIST100 daha sakin, ama XKOBI aynı parametreyi 1.5-2 kat büyütüyor. 6 aylık yürüyen korelasyonlar dalgalı: 2025’te 0.99’a çıkıp 2026 Ocak’ta 0.09’a düştü. Bu, XKOBI’nin bağımsız patlamalarını göstermektedir. Bu da fırsat modellemesine götürecek çıkarımlar üretmeyi gerektirir.
Benzer görebileceğimiz APAC fon büyümesine geçmişte değinmiştik. Bölgesel likidite gibi, düşük korelasyon çeşitlendirme fırsatı yaratır. Basitçe: Yüksek korelasyonda BIST100’e eğilim, düşükte XKOBI’ye sermaye akışı artabiliyor. Çıkarımlar bunu göstermektedir.
Kritik Metrikler ve Karşılaştırma
Metrikler hikayeyi anlatır. XKOBI aylık ortalama getiri %4.38, BIST100 %1.50 – ama volatilite (dalgalanma) XKOBI’de iki kat ! Kurtosis 4.8: Aşırı olaylar (enflasyonlar) getiriyi domine eder. Skewness pozitif: Yukarı patlamalar daha sık. BIST100 kurtosis 1.1 – normal dağılım gibi sakin. Sharpe oranı XKOBI’de 0.37, daha iyi risk-getiri. Trump dönemi gevşeme yazımdaki gibi: Kaldıraçlı fonlar (UYG) gibi XKOBI beta 0.79 – piyasayı hafif büyütür. Pivot seviyeleri gibi: XKOBI sapmaları dönüş sinyali verir. Sonuç: XKOBI anti kırılgan – kaostan güçlenmektedir.