Haftanın Piyasa Beklentileri / Bizim Menkul – (23-27 Eylül 2019)

Haftalık Bülten

Haftaya Suudi Arabistan’ın petrol tesislerine yapılan saldırı haberiyle başlarken hafta genelinde Büyük Merkez Bankalarının faiz kararları odakta yer aldı. Japonya ve İngiltere Merkez Bankaları beklentilere paralel olarak faizleri mevcut seviyelerinde sabit bırakırken, Amerika Merkez Bankası (Fed), Çarşamba günü gerçekleştirdiği toplantısında 25 baz puanlık faiz indirimine gitti. Böylece Fed, fonlama faiz oranını %1,75-%2,00 aralığına çekmiş oldu. Hafta sonu Suudi Arabistan’ın milli petrol şirketi Saudi Aramco’ya ait iki önemli tesise silahlı insansız hava aracıyla düzenlenen saldırı sonrası petrol fiyatları sert yükselirken artan jeopolitik endişeler risk iştahının bozulmasına neden oldu. Saldırının ardından arzda sıkıntı yaşanacağına dair endişelerle ilk tepki olarak 71,6 dolara kadar yükselen Brent tipi petrolün varili sonrasında Suudi petrol üretiminin beklenenden kısa sürede normale döneceği haberiyle düşüşe geçti. Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş özellikle petrol ithalatçısı olan ülke para birimlerinde değer kayıplarına neden olurken TL de bu durumdan olumsuz etkilendi. Geçtiğimiz hafta TCMB’nin faiz kararı sonrası 5,65 seviyesine kadar geri çekilen Dolar/TL, geride bıraktığımız haftada 5,74 seviyesine yükseldi. Haftaya küresel piyasalardaki negatif risk iştahının etkisiyle satıcılı başlayan BİST100 Endeksi 99.900-103.500 geniş aralığında karışık bir seyir izlerken haftayı %2,75 kayıpla 100.237 puandan tamamladı. Yurtdışı yerleşik yatırımcılar 6-13 Eylül haftasında reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 112,3 milyon dolar hisse senedi alımı yaparken 42,9 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. Yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 1,5 milyar dolar artarak 191,4 milyar dolar ile tarihi zirvesini gördü.

Haftanın ilk işlem gününe negatif başlamasına rağmen 103.321 seviyesine kadar yükselen BİST100 Endeksi bu seviyeden banka hisseleri öncülüğünde gelen satışlarla düşüşe geçerek %0,47 kayıpla 102.590 puandan günü tamamladı. küresel piyasalarda, Suudi Arabistan’ın iki petrol tesisine yapılan saldırının ardından artan jeopolitik gerginliklerin etkisiyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD 10 yıllık tahvil faizi %1,90 seviyesinden, Türkiye 2 yıllık tahvil faizi %15,69’dan ve 10 yıllık tahvil faizi %15,00 seviyesinden haftayı karşıladı. Altının onsu 1.497,4 dolardan, gramı ise 273 liradan işleme başladı.

Pazartesi günü TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 938 bin kişi artarak 4 milyon 253 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 2,8 puanlık artış ile %13,0 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 3,2 puanlık artış ile %15,3, genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 5,4 puanlık artış ile %24,8 ve 15-64 yaş grubunda bu oran 2,9 puanlık artış ile %13,3 oldu. İstihdam edilenlerin sayısı 2019 yılı Haziran döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 802 bin kişi azalarak 28 milyon 512 bin kişi, istihdam oranı ise 2 puanlık azalış ile %46,4 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı ise 0,5 puanlık azalış ile %53,3 olurken erkeklerde işgücüne katılma oranı %72,4, kadınlarda ise %34,7 oldu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe dengesi verilerine göre, 2018 yılı Ağustos ayında 5,8 milyar TL açık veren bütçe, 2019 yılı Ağustos ayında 576 milyon TL fazla verdi. Bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı ayına göre %34,1 artarak 94,3 milyar TL olurken bütçe giderleri ise %23,2 artarak 93,7 milyar TL olarak gerçekleşti. Faiz dışı fazla ise 11,4 milyar TL oldu. Ocak-Ağustos döneminde merkezi yönetim bütçesi toplamda 68,1 milyar TL açık verdi.

Salı günü TCMB tarafından Temmuz ayına ilişkin konut fiyat endeksi verileri açıklandı. Türkiye’deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan konut fiyat endeksi (KFE), 2019 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre %1,92 oranında artarak 113,15 seviyesinde gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre %3,54 oranında artan KFE, aynı dönemde reel olarak %11,24 oranında azaldı.

ABD’de sanayi üretimi Ağustos ayında beklentilerin üzerinde %0,6 artarak bir yılın en büyük artışını kaydetti. Kapasite kullanımı %77,9 oldu. Beklenti sanayi üretiminin %0,2 artması ve kapasite kullanımının %77,6 olması yönündeydi. İmalat sanayi üretiminde ise Ağustos ayında %0,5 artış yaşandı.

Almanya ‘da ZEW ekonomik hissiyat endeksi, Eylül ayında -38,8 olan beklentilerin üzerinde -22,5 olarak açıklandı. Endeks Ağustos ayında -44,1 değerini almıştı. Bu verilere göre yatırımcıların bir önceki aya kıyasla daha iyimser beklentiler içinde olduğu söylenebilir.

Çarşamba günü TÜİK tarafından açıklanan veriye göre Türkiye genelinde konut satışları 2019 Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,1 oranında artarak 110.538 oldu. Konut satışlarında, İstanbul 15.881 konut satışı ve %14,4 ile en yüksek paya sahip oldu. İkinci el konut satışları %25,3 arttı. İpotekli konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %168 oranında artış göstererek 34.148 olarak gerçekleşti. Yabancılara yapılan konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %6,8 azalarak 3.604 oldu. Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı Irak vatandaşlarına yapıldı.

BDDK bankacılık sektöründe takip hesaplarına aktarılması gereken ve ağırlığı enerji ve inşaat kredilerinden oluşan toplam 46 milyar TL büyüklüğünde kredinin tespit edildiğini açıkladı. BDDK sektörün %18,2 olan sermaye yeterlilik rasyosunun yaklaşık 50 baz puan kadar düşerek %17,7 seviyesine gerileyeceğini, takibe dönüşüm oranının ise %4,6’dan %6,3 seviyesine yükseleceğini bildirdi.

İngiltere’de tüketici fiyatları Ağustos’ta bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,7 artış kaydederek son 3 yılın en düşük seviyesine geriledi. Yıllık enflasyon Temmuz’da %2,1 seviyesinde gerçekleşirken çekirdek enflasyon Ağustos’ta %1,5’e geriledi. Euro Bölgesi’nde tüketici fiyat endeksi, %0,1 olarak gerçekleşti ve %0,2 olan beklentilerin altında kaldı.

Fed, Çarşamba günü gerçekleştirdiği toplantısında fonlama faizini beklentilere paralel 25 baz puan indirerek %1,75-%2,00 aralığına çekti. Banka ayrıca rezerv fazlasına uygulanan faiz oranını (OIER) %2,10’dan %1,80’e ve gecelik ters repo faizini de 30 baz puan düşürerek %1,70 seviyesine indirdi. Fed Başkanı Powell, kararın ardından yaptığı basın toplantısında risklere karşı sigorta sağlamak ve ABD ekonomisini güçlü tutmak için faiz indirimine gittiklerini belirtti. Ayrıca Fed’in resesyon öngörmediğini dile getirdi. Fed üyeleri, ABD ekonomisine ilişkin 2019 büyüme tahminini %2,1’den %2,2’ye çıkartırken 2020 tahminini %2,0’da bıraktı. 2021 tahmini ise %1,8’den %1,9’a yükseltildi.

ABD’de konut başlangıçları Ağustos ayında %12,3 artarak 1,36 milyona yükseldi. Bu Haziran 2007’den beri görülen en büyük artış olarak kayda geçerken piyasa beklentisi %5 artış olması yönündeydi. İnşaat izinleri de %7,7 artışla 1,41 milyona çıktı.

TCMB tarafından her hafta Perşembe günü açıklanan verilere göre 6-13 Eylül haftasında yurtdışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 112,3 milyon dolar hisse senedi alımı yaparken 42,9 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. BİST100 Endeksi 6-13 Eylül tarihleri arasında %4,13 değer kazanırken, 2 yıllık gösterge tahvil faizi 48 baz puan geriledi. Yılbaşından beri 653,2 milyon dolar hisse senedi alımı ve 2.299,3 milyon dolarlık DİBS satışı yapan yurtdışı yerleşikler böylelikle 2019 yılında toplam 1.646,1 milyon dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.

Yine TCMB tarafından periyodik olarak yayınlanan verilere göre 13 Eylül ile biten haftada yurtiçinde yerleşik gerçek kişilerin döviz mevduatı 613 milyon dolar artarak 118.300 milyon dolara ve tüzel kişilerinki 907 milyon dolar artarak 73.127 milyon dolara yükseldi. Böylece yurtiçi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam döviz mevduatı 1.519 milyon dolar artarak 191.427 milyon dolar oldu. 6 Eylül kapanışında 5,6746 olan TCMB Dolar alış kuru 13 Eylül tarihinde 5,7283 seviyesine yükseldi. Böylelikle yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatının TL karşılığı 18,9 milyar TL artarak 1.096,6 milyar TL olarak gerçekleşirken aynı dönemde TL mevduatı 19.968 milyon TL artarak 1.094,2 milyar TL’ye yükseldi. Böylelikle 6-13 Eylül haftasında yurtiçinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin toplam mevduatı içindeki döviz mevduat payı değişmeyerek %50,1 seviyesinde sabit kaldı.

ABD’de ikinci el konut satışları Ağustos ayında önceki aya göre %1,3 ile Mart 2018’den bu yana en hızlı artışını gerçekleştirerek 5,49 milyona yükseldi. Haftalık işsizlik başvuruları 2 bin artarak 208 bin oldu. Beklenti 213 bin olması yönündeydi. Beklentinin altında açıklanan veriyle iş gücü piyasasının güçlü seyrine ilişkin sinyallere bir yenisi daha eklendi.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Perşembe günü gerçekleştirdiği toplantısında beklentilere paralel politika faizini değiştirmeyerek %0,75 seviyesinde bırakırken varlık alım programını da 435 milyar sterlin olarak bıraktı. Ayrıca Banka, ülkenin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasına ilişkin belirsizliğin sürmesi halinde enflasyonun beklenenden daha zayıf olabileceğini kaydetti.

Japonya Merkez Bankası (BOJ) gerçekleştirdiği toplantısında, faizde değişikliğe gitmeyerek -%0,1 seviyesinde sabit bırakırken parasal teşviği de değiştirmedi.

Bugün açıklanan TÜİK ve TCMB işbirliği ile yürütülen tüketici eğilim anketi sonuçlarından hesaplanan mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi, Eylül ayında bir önceki aya göre %4,3 oranında azaldı; Ağustos ayında 58,3 olan endeks, Eylül ayında 55,8 oldu. Hanenin maddi durum beklentisi endeksi 74’e, genel ekonomik durum beklentisi endeksi 71’e, işsiz sayısı beklentisi endeksi 55,3’e geriledi. Tasarruf etme ihtimali endeksi ise 22,8’e yükseldi.

Haftanın son işlem gününe pozitif başlamasına rağmen kısa süreliğine 100.000 sınırın altına kadar gerileyen BİST100 Endeksi günü %0,13 kayıpla 100.237 puandan tamamladı. Küresel piyasalarda kısmen pozitif bir seyir izleniyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi %1,76’dan Türkiye 2 yıllık gösterge tahvil faizi %14,96’dan ve 10 yıllık tahvil faizi %14,89’dan işlem görüyor. Altının onsu 1.503,9 dolardan, gramı ise 277,5 liradan alıcı buluyor.

Uzun Vadede Ne Bekliyoruz…
8,08x olan BİST100 cari F/K çarpanı 10,2x olan 5 yıllık ortalamasına göre %20,9 iskontolu. Türkiye için son dönemde artan piyasa volatilitelerinin bir katalizör sonrası normalize seviyeye gelmesi durumunda Türk borsası için önemli bir potansiyelin bulunduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca Türkiye’nin taşıdığı riskleri dengeleyebilecek büyüme potansiyeli de dikkate alınmalı. 2019’un ilk yarısında politika faizini %24’te tutan TCMB, Temmuz ayında 425 baz puan, Eylül ayında 325 baz puan indirime giderek politika faizini %16,50 seviyesine çekmiştir. Yılın kalanında enflasyon görünümüne bağlı olarak 150-250 baz puan faiz indirimi yapmasını beklemekteyiz.

TCMB 2019 yılı Eylül ayı beklenti anketine göre; TÜFE’nin Eylül ayında %1,49, Ekim ayında %1,93, 2019 yılı sonunda %13,96 ve 12 ay sonrasında %12,21 artması beklenmektedir. Yine aynı şekilde Dolar/TL kurunun 2019 sonunda 6,00, 12 ay sonrasında ise 6,35 olması öngörülmektedir. Cari açığın 2019 sonunda 5,9 milyar dolar, 2020 yılında ise 16,3 milyar dolar olması beklenirken GSYH büyümesinin 2019 yılında %0,01 ve 2020 yılında %2,6 olması beklenmektedir. TCMB haftalık repo faizinin cari ay sonunda %17,00’ye, 3 ay sonrasında %15,66’ya, 6 ay sonrasında %14,85’e ve 12 ay sonrasında ise %13,69’a gerilemesi beklenmektedir. Hali hazırda %15,06 olan 10 yıllık tahvil faizlerinin 12 ay sonrasında %13,90 seviyesinde dengeleneceği beklenmektedir.

Bizim Menkul Değerler haftalık bülteni için tıklayın.

2020’DE YÜKSEK TEMETTÜ ÖDEMESİ BEKLENEN ŞİRKETLER İÇİN TIKLAYIN!

SİZ DE BİNLERCE YATIRIMCI GİBİ PARA & BORSA MOBİL UYGULAMASINI ÜCRETSİZ İNDİREREK GÜNCEL PİYASA YORUMLARINA ULAŞMAK İÇİN HEMEN BURAYA TIKLAYIN
Google Play'den ücretsiz indirin