Enerji İhtiyaçları Ve Petrol Fiyatları

Onur Erkan Yıldız – 14.11.2016

Enerji fiyatlarında belirsizlik devam ediyor. OPEC üyesi ülkeler Ekim ayında Petrol üretimini kısma veya dondurma kararı almak amacıyla Viyana’da resmi bir görüşme gerçekleştirdiler. Fakat İran ve Irak’ın söz konusu anlaşmadan muaf tutulmak istemesi ve diğer üreticilerin bu karara karşı gönüllü olmaması uzlaşmaya varılmasını engellemişti. Uzlaşma kararına varılamamasının açıklanmasıyla birlikte Petrol ve diğer enerji ürünlerinde fiyat düşüşleri gözlenmişti. Fakat Viyana görüşmeleri öncesinde ve sonrasında kesin ve sert mizaçlı açıklamalarda bulunulmaması fiyatlarda yaşanan düşüşlerin kısıtlı kalmasına ve gözlerin 30 Kasım’da gerçekleşecek olan yeni görüşmeye çevrilmesine neden oldu.

Gerçekleşen OPEC görüşmelerinin kesin sonuçlara varamamasının bir diğer nedeni olarak da katılan Petrol Bakanları’nın tecrübesizliği gösteriliyor. Görüşmelere katılan 13 petrol bakanından 9 tanesi son 2 yıldan daha az bir süreçte bakanlık görevine atanmıştır. Hiç şüphesiz ki Petrol fiyatlarındaki volatilitenin yüksek olması, İran ve Irak’ın üretimde dondurma veya kısma kararına sıcak bakmaması göreve yeni başlamış bakanları zor durumda bırakıyor.

Küreselleşmenin hız kazanması ile az gelişmiş ülkelerin büyüme performansları, küresel Petrol talebinin hızla artmasına sebep oldu. Az gelişmiş ülkelerin Petrol talebindeki artış 2000’li yılların başından itibaren hız kazandı ve bu nedenle Petrol fiyatları 140$ seviyelerine kadar yükselişler gösterdi. İşte tam bu seviyelerde gelişen teknoloji yükselen enerji fiyatlarına dur diyecek hale geldi. Hızla gelişen teknoloji, enerji ithal eden ülkelerin önüne yeni ve daha ucuz enerji kaynaklarının serilmesindeki etkenlerden. Buna en büyük örnek, sanayi tüketiminde hızla yaygınlaşan kaya gazı olarak gösterilebilir. Kuzey Amerika’da üretilen kaya gazı özellikle 2009 yılından itibaren küresel enerji piyasasında yerini alarak tüm dengeleri sarstı. 2009 sonrasında Petrol fiyatlarında yaşanan sert fiyat düşüşlerini, yeni enerji kaynaklarının daha ucuza mal edilmesiyle ve Petrol’de yaşanan talep düşüşüne bağlayabiliriz. Özetlersek ilerleyen dönemlerde hızla gelişen teknoloji ve artan enerji ihtiyacıyla birlikte daha ucuza mal edilebilecek yeni enerji kaynakları keşfedilebilir. Bu da Petrol’e olan talebin tekrar hızlı düşüşler yaşamasına sebep olabilir.

Küresel enerji talebinde Çin ve Hindistan başta olmak üzere az gelişmiş ülkelerin hemen hemen hepsinde ciddi artışlar gözleniyor. Örneklersek 2000 – 2016 yılları arasında gelişmiş Batılı ülkelerin Petrol talebinde hemen hemen hiç artış olmamasına karşılık küresel Petrol talebindeki günlük 76 milyon varilden 92 milyon varile yaşanan yükseliş tamamen az gelişmiş ülkelerin yükselen büyüme rakamlarına bağlı olarak enerji ihtiyacının artışından kaynaklandı. Hızla artan Kaya Gazı üretimine karşı OPEC’in ilk stratejik manevrası 2012 yılında gerçekleşmiş ve OPEC üretimi ciddi bir şekilde artırmıştır. Bu süreçte üretim artışları devam etmiş talep noksanlığı ile birlikte Petrol fiyatları 30$ altında fiyatlanmaya başlamıştır. OPEC’in bu stratejisini, piyasayı hızla ele alan Kaya Gazı üreticilerine açılan bir savaş olarak görebiliriz. 50$ civarında ya da altında seyreden Petrol fiyatları Kaya Gazı üreticilerini finansal anlamda oldukça zor durumda bırakıyor. Son bir yılda Petrol fiyatlarının düşüş seyri bir çok Kaya Gazı üreticisini iflasın eşiğine getirmiştir.

2017 yılında daha dengeli seyreden enerji fiyatlarıyla karşılaşabiliriz. 2012 yılından bu yana yüksek üretimden kaynaklı artan stoklar Petrol fiyatlarında ki yükselişlerin kısıtlı olmasına sebep olacaktır. Aynı zamanda 30 Kasım’da üretimde dondurma kararı alınabilirse Petrol fiyatlarında biraz daha düşüş görebiliriz. 40$ – 50$ arasında denge sağlanabilirse ekstrem bir durum olmaması şartıyla 2017 yılının büyük bir bölümünü bu fiyat aralığında geçirebiliriz.

Onur Erkan Yıldız
Venbey Yatırım

SİZ DE BİNLERCE YATIRIMCI GİBİ PARA & BORSA MOBİL UYGULAMASINI ÜCRETSİZ İNDİREREK GÜNCEL PİYASA YORUMLARINA ULAŞMAK İÇİN HEMEN BURAYA TIKLAYIN
Google Play'den ücretsiz indirin