2020 1. Çeyrek Strateji Raporu / Bizim Menkul

2020 1.Ç Strateji Raporu ve Varlık Dağılım Modeli

ABD-Çin ticaret müzakereleri, Brexit süreci, küresel büyümeye yönelik endişeler ve gelişmiş ülke merkez bankaları kararları 2019 yılında öne çıkan gündem başlıklar oldu.

Türkiye özelinde ise ABD ile ilişkiler, Merkez Bankası rezervleri, iptal edilen İstanbul yerel seçimi, Suriye’nin kuzeyine yönelik yapılan Barış Pınarı Harekâtı yerel varlık fiyatlamaları üzerinde etkili olan unsurların başını çekti.

2018 yılında ABD’nin Çin başta olmak üzere birçok ülkeye ek gümrük vergilerini uygulamaya almasıyla başlayan ticaret savaşları ABD-Çin özeline indirgenirken iki ülke arasında yaşanan kriz 2019 yılında da odakta kalmaya devam etti.

2019 yılı boyunca ABD ve Çin’den karşılıklı olarak açıklanan ek gümrük tarifeleri, ABD’nin Çinli telekomünikasyon şirketi Huawei’ye uyguladığı yaptırımlar, Çin’i kur manipülatörü ilan etmesi ve taraflardan gelen olumsuz açıklamalar gerginliği tırmandırırken yıl boyunca devam eden müzakereler sonucunda üzerinde uzlaşılan birinci faz ticaret anlaşması 15 Ocak 2020 tarihinde Washington’da imzalandı.

Theresa May’in istifasıyla göreve gelen Başbakan Johnson’ın da Brexit konusunda attığı adımlar sonuçsuz kalırken İngiltere’de 12 Aralık’ta erken seçim gidildi. Boris Johnson liderliğindeki Muhafazakâr Parti’nin tek başına iktidar olmasının ardından Avam Kamarası’nda yapılan oylamada ülkenin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasını düzenleyen Brexit yasa tasarısı kabul edildi. Lordlar Kamarası tarafından da onaylanan tasarı Kraliçe’nin onaylamasının ardından yasalaşacak ve İngiltere, 31 Ocak’ta AB’den ayrılacak.

ABD-Çin ticaret savaşına dair belirsizlik, ABD ekonomisinin resesyona gireceği yönündeki endişeler ve Avrupa ülke ekonomilerinde de görülen olumsuz seyrin küresel büyümeye dair endişeleri artırması gelişmiş ülke merkez bankalarını genişlemeci para politikası uygulamaya itti.

ÜCRETSİZ MOBİL CANLI BORSA VERİSİ İÇİN TIKLAYIN!

Amerika Merkez Bankası (Fed), 11 yıl aranın ardından ilk kez Temmuz ayında başlamak üzere 3 toplantısında 25’er baz puanlık indirime giderek politika faizini %1,50-1,75 aralığına çekti. Sonraki toplantılarda faizlerde değişikliğe gitmeyen banka, faiz artırımları için 2020 yılı sonrasını işaret etti.

Avrupa Merkez Bankası (AMB) ise Eylül ayı toplantısında mevduat faizini 10 baz puan düşürerek -%0,4’ten -%0,5’e çekerken politika faizini %0 ve marjinal fonlama faizini %0,25’te sabit bıraktı. Sonrasında gerçekleştirdiği toplantılar da ise faizlerde değişiklik yapmadı.

2019 yılı boyunca petrol fiyatlarında dalgalı bir seyir izlendi. 2019 yılı başında ABD’nin İran yaptırımından muafiyet verdiği ülkelerde muafiyeti uzatmayacağını açıklamasıyla Brent tipi petrolün varilinde 75,59 dolar ile yılın en yüksek seviyesi görüldü. Yılın geri kalanında ise Suudi AraBİSTan’ın milli petrol şirketi Saudi Aramco’ya ait iki önemli tesise silahlı insansız hava aracıyla düzenlenen saldırı ve son olarak yeni yılda ABD’nin Bağdat’ta düzenlediği hava saldırısı petrol fiyatlarında yükselişi tetikleyen unsurlar oldu.

2019 yılı özellikle ikinci yarıdan itibaren Türkiye için dengelenme yılı olurken Türkiye ekonomisi son üç çeyrekte görülen daralmanın ardından 2019 yılının üçüncü çeyreğinde %0,9 büyüdü.

Ekim ayında baz etkisinin de desteğiyle yıllık enflasyon %8,55 ile Aralık 2016’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

2019 yılı son çeyreğinde Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine yönelik başlattığı Barış Pınarı Harekatı yerel varlık fiyatlamalarını olumsuz etkileyen ana unsur oldu. Operasyonun başlamasının ardından ABD ve Rusya ile yapılan görüşmeler ve varılan mutabakatlarla bölgedeki terör unsurlarının Türkiye sınırlarından uzaklaştırılması yerel varlıklara destek oldu.

2018 yılının Ağustos ayında yaşanan kur şokunun etkisi ile sıkı para politikası uygulayan TCMB, 2019 yılının ikinci yarısından itibaren enflasyonda yaşanan iyileşme, TL’deki olumlu seyir, iç talepteki toparlanma ve gelişmiş ülke merkez bankalarının genişlemeci adımlarından bulduğu destekle toplamda 1.200 baz puan faiz indirimine giderek politika faizini %12 seviyesine çekti. Banka, 2020 yılının ilk toplantısında da 75 baz puanlık daha indirim yaparak politika faizini %11,25 olarak belirledi.

Türkiye risk primini gösteren dolar bazlı 5 yıllık CDS oranı 2019 yılı sonralarında 280 seviyesine kadar geriledi.

ABD ile Çin arasında birinci fazı imzalanan ticaret anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin devam eden belirsizlik, ABD’de Başkan Trump’ın azline yönelik başlayan dava ve Kasım ayında yapılacak olan seçimlerin küresel fiyatlamalar üzerinde etkili olması beklenirken Türkiye özelinde ABD-İran arasındaki gerilim, Libya belirsizliği ile artan jeopolitik riskler yerel varlıklar üzerinde baskı unsuru olmaya devam ediyor.

Büyüme

 Türkiye ekonomisinde son üç çeyrekte görülen daralma 2019 üçüncü çeyreğinde son buldu. Ekonomi, 2019 yılının üçüncü çeyreğinde yıllık bazda %0,9 büyüdü.

 İktisadi faaliyet kollarına göre; tarım %3,8 ve sanayi %1,6 büyürken inşaat sektörü %7,8 daraldı.

 Kamu tüketim harcamalarındaki %7’lik artışın büyümeye katkısı dikkat çekerken ihracat artışı kısmen yavaşlasa da büyümeye olumlu katkısı üçüncü çeyrekte de devam etti.

 2018 üçüncü çeyreğinden itibaren daralma görülen yatırım harcamaları 2019 yılının üçüncü çeyreğinde de büyümeyi aşağı yönlü baskılayan unsur olmayı sürdürdü. Yatırım harcamalarında, inşaat yatırımları %18, makine teçhizat yatırımları ise %7,5 azaldı.

 2019 yılı ikinci çeyreğinde %17 daralan ithalat, ekonomide yaşanan toparlanmanın etkisiyle üçüncü çeyrekte %7,6 arttı.

YERLİ VE YABANCI ANALİSTLER’İN AL/SAT ÖNERİLERİNİ “ÜCRETSİZ” TAKİP EDİN!

Sanayi Üretimi

 2019 yılında dalgalı bir seyir izleyen mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimi, Ekim ayındaki %0,9’luk daralmanın ardından Kasım ayında %0,7 arttı. Sanayi üretim endeksi ise 115,5 olarak gerçekleşti.

 Sanayi üretimi yıllık bazda %5,1 ile Temmuz 2018’den bu yana en sert artışını gösterdi.

 Sanayi üretimi alt detayları yıllık bazda incelendiğinde enerji, sermaye malı ve yüksek teknoloji üretiminin endekse katkı sağladığı görüldü. Dayanıklı tüketim malı üretimindeki %13,1’lik daralma dikkat çekerken 2020 yılı itibariyle mobilyada yapılan KDV indirimi ile toparlanma yaşanabilir.

Ödemeler Dengesi

 Cari işlemler hesabı, 2019 yılı Temmuz ayından itibaren fazla verirken Kasım ayında açık verdi.

 Cari denge, Kasım ayında dış ticaret açığındaki büyümenin etkisiyle 518 milyon dolar açık verdi. Bunun sonucunda on iki aylık cari işlemler fazlası 2,7 milyar dolara geriledi.

 2018 yılının ilk 11 aylık döneminde 25,6 milyar dolara açık veren cari denge, 2019 yılının aynı döneminde 4,2 milyar dolar fazla verdi.

 Dış ticaret dengesi, 2018 yılı ilk 11 ayında 40,1 milyar dolar açık verirken 2019 yılının aynı döneminde açık, 15,1 milyar dolara geriledi.

 Doğrudan yatırımlarda, Kasım’da aylık bazda %50,2 azalarak 236 milyon dolarlık sınırlı bir net sermaye giriş oldu.  2019 yılı Ekim ayında 2,8 milyar dolar çıkış yaşanan portföy yatırımlarında ise Kasım ayında 2,1 milyar dolar net giriş görüldü.

Dış Borç Stoku

 Türkiye brüt dış borç stoku 2019 yılı üçüncü çeyrek sonunda bir önceki çeyreğe göre %1,32 azalarak 433,9 milyar dolara geriledi. Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre ise %2,81 azaldı. Brüt dış borcun stokunun GSYH’ye oranı %59,1 oldu.

 Bu dönemde kamu borcu bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %5,56 artarak 144,2 milyar dolara yükselirken, özel sektörün borcu %6,54 azalarak 283,3 milyar dolara geriledi.

 Üçüncü çeyrekte net dış borç stoku bir önceki çeyreğe göre %5,40 azalarak 247,6 milyar dolar olurken, GSYH’ye oranı %33,7 seviyesinde gerçekleşti.

 Bankacılık kesimi dış borç stoku üçüncü çeyrek sonunda 154,3 milyar dolar, bankacılık hariç dış borç stoku 273,2 milyar dolar oldu.

Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi

 Aralık ayında 73,3 milyar TL olan merkezi yönetim bütçe gelirleri, 2019 yılı tamamında bir önceki yıla göre %15,54 artışla 875,8 milyar TL’ye yükseldi.

 Bütçe harcamaları ise Aralık ayında 104,1 milyar TL olurken 2019 yılı tamamında ise önceki yıla göre %20,3 artarak 999,5 milyar TL olarak gerçekleşti.

 Merkezi yönetim bütçesi, Aralık ayında 30,8 milyar TL açık vermesi sonrasında 2019 yılı tamamında merkezi yönetim bütçe açığı 123,7 milyar TL oldu. Buna göre 2019 yılında bütçe açığı bir önceki yıla göre %69,88 oranında arttı.

 2018 yılında 1,1 milyar TL fazla veren faiz dışı denge, 2019 yılında ise 23,8 milyar TL açık verdi.

ÜCRETSİZ CANLI BORSA EKRANI İÇİN HEMEN TIKLAYIN!

Enflasyon

 Eylül ayında güçlü baz etkisiyle tek hanelere inen yıllık enflasyon Ekim ayında %8,55 ile Aralık 2016’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

 Ekim ayı itibariyle olumlu baz etkisinin sona ermesiyle tekrar yükselişe geçen enflasyon 2019 yıl sonunda %11,84 olarak gerçekleşti.

 Ana harcama grupları itibariyle Aralık’ta aylık en yüksek artış %2,93 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yaşanırken en fazla düşüş gösteren grup -%1,91 ile giyim ve ayakkabı oldu.

 Yıllık en fazla artış yaşanan grup ise %43,12 ile alkollü içecekler ve tütün grubu oldu.

 Yurt içi ÜFE ise Aralık ayında bir önceki aya göre %0,69, bir önceki yılın aynı ayına göre %7,36 arttı.

 Enflasyonun 2020 yılının ilk yarısında yatay seyretmesini ikinci yarısında ise Merkez Bankası beklentilerine paralel olarak yavaşça tek hanelere gerilemesini beklemekteyiz.

İşsizlik

 2019 yılı Ocak ayında %14,7 ile yaklaşık son 10 yılın en yüksek seviyesini gören mevsim etkilerinden arındırılmamış işsizlik oranı yılın kalanında dalgalı bir seyir izledi. Temmuz ayında %12,8 seviyesine kadar gerilemesinin ardından tekrar yükselişe geçen işsizlik, Ekim ayında %13,4 oldu.

 Tarım dışı işsizlik oranı ise Ekim’de geçen yılın aynı dönemine göre 2,1 puanlık artarak %15,7’e yükseldi.

 2019 yılı Ağustos ayında %27,4 ile rekor seviyesini göre genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı, 3 puan artışla %25,3 seviyesinde gerçekleşti.

 İstihdam oranı %45,9 olurken istihdam edilenlerin %17,9’u tarım, %20,0’si sanayi, %5,8’i inşaat, %56,3’ü hizmet sektöründe yer aldı. İşgücüne katılma oranı ise %53 oldu.

Borsa İstanbul

 2019 yılının dördüncü çeyreğinde BİST100 Endeksi, %8,94 ve BİST Sınai Endeks %16,18 değer kazanmıştır.

 Sadece kimya endeksi genel endekse olumsuz etki ederken, genel endekse katkı sağlayan endeks sayısındaki artış dikkat çekiyor.

 Genel endekse en büyük katkıyı %76,91 ile faktoring verirken onu sırasıyla %59,19 ile menkul kıymet yatırım ortaklıkları ve %59,07 ile orman, kağıt, basım izledi.

 Kimya, petrol, plastik ise -%0,23 ile genel endeksi negatif etkileyen tek endeks oldu.

 BİST100 Endeksi 2019 yılının tamamında %25,37 değer kazanırken BİST Sınai Endeksi %32,69 getiri sağladı.

 2019 yılında genel endekse en büyük katkıyı sırasıyla %119,23 ile menkul kıymet yatırım ortaklıkları ve %118,53 ile bilişim endeksleri verirken, tek kayıp yaşayan endeks %8,17 ile faktöring endeksi oldu.

HİSSE SENETLERİNİ CANLI TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN!

Model Portföy

 2018 yılında 10 Ocak tarihinde BRSAN portföyümüze dahil edilirken 31 Ocak itibariyle Arçelik model portföyümüzden çıkarılmıştır. 2018 yılı geri kalanında ve 2019 yılında Model Portföyümüzde herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir.

 2019 yılı dördüncü çeyreğinde baz olarak aldığımız BİST Sınai Endeks %16,15, BİST100 Endeks %10,15, Model portföyümüz ise %16,84 getiri sağlamıştır. (Model Portföy hesaplama periyodumuz nedeniyle endeksler ve şirketler için baz alınan tarih aralığı 01.10.2019 – 31.12.2019 )

 Dördüncü çeyrekte model portföyümüzdeki TRGYO, EREGL ve TOASO payları portföyümüze katkı veren payların başında gelirken sadece TUPRS ve BIMAS payları getirimizi aşağı yönde baskılamıştır.

 Model portföyümüze son çeyrekte en büyük katkıyı %49,46 ile TRGYO verirken en düşük getiriyi -%10,33 ile TUPRS elde etmiştir.

 2019 yılının tamamında ise model portföyümüz %32,31 ve BİST Sınai Endeks %32,69 getiri sağlamıştır. (Model Portföy hesaplama periyodumuz nedeniyle 31.12.2018-31.12.2019 tarih aralığı baz alınmıştır.

 2019 yılının tamamı dikkate alındığında model portföyümüze en büyük katkıyı veren payın %82,12 ile TRGYO olduğu görülürken sadece SODA ve PETKM payları portföyümüze negatif katkı vermiştir.

HİSSENİ SEÇ, ANALİZİ E-MAİLİNE GELSİN!

Rapor için tıklayın.
SİZ DE BİNLERCE YATIRIMCI GİBİ PARA & BORSA MOBİL UYGULAMASINI ÜCRETSİZ İNDİREREK GÜNCEL PİYASA YORUMLARINA ULAŞMAK İÇİN HEMEN BURAYA TIKLAYIN
Google Play'den ücretsiz indirin